Rehabilitacja bólów głowy i migren

Bóle głowy i migreny – fizjoterapia dopasowana do Twoich potrzeb

Ból głowy potrafi skutecznie utrudnić pracę, sen, aktywność fizyczną i normalne funkcjonowanie. Jeżeli pojawia się regularnie, często zaczynasz planować dzień z myślą o tym, czy znowu wystąpi. Kolejna tabletka może przynieść ulgę, ale nie zawsze odpowiada na pytanie, dlaczego dolegliwości powracają i czy można zrobić coś więcej.

W FIZJOSPORT zajmujemy się fizjoterapią i rehabilitacją pacjentów z nawracającymi bólami głowy. Pracujemy przede wszystkim z osobami, u których dolegliwości mogą mieć związek z funkcjonowaniem odcinka szyjnego kręgosłupa, napięciem mięśni karku, szyi i obręczy barkowej, przeciążeniami mięśniowo-powięziowymi lub zaburzeniami stawów skroniowo-żuchwowych.

Pomagamy również pacjentom z migreną, u których fizjoterapia może stanowić uzupełnienie prowadzonego leczenia i pomóc w pracy nad współistniejącymi problemami układu ruchu. Nie zakładamy jednak z góry, że każdy ból głowy „pochodzi od szyi” i nie leczymy wszystkich pacjentów według jednego schematu. Najpierw rozmawiamy, badamy i staramy się ustalić, czy w Twoim przypadku istnieją czynniki, na które możemy wpłynąć za pomocą fizjoterapii.

Z jakimi bólami głowy możesz się do nas zgłosić?

Do naszego gabinetu trafiają osoby z bardzo różnymi dolegliwościami. Jedni opisują ból jako ucisk obręczy wokół głowy, inni czują napięcie rozpoczynające się w karku i przechodzące w stronę potylicy lub skroni. U części pacjentów ból pojawia się po wielu godzinach pracy przy komputerze, u innych współwystępuje ze sztywnością szyi, napięciem szczęki lub zaciskaniem zębów.

Jak wygląda pierwsza wizyta u fizjoterapeuty z powodu bólu głowy?

Zaczynamy od rozmowy. Charakter bólu głowy dostarcza nam wielu ważnych informacji, dlatego pytamy m.in. o to, gdzie rozpoczyna się ból, dokąd promieniuje, jak często występuje, jak długo trwa i co go nasila lub zmniejsza. Interesują nas również objawy towarzyszące – np. nudności, światłowstręt, nadwrażliwość na dźwięki, zawroty głowy, sztywność karku czy zaburzenia widzenia. Pytamy o wcześniejszą diagnostykę, przyjmowane leki, urazy, charakter pracy, aktywność fizyczną, sen oraz sytuacje, w których dolegliwości występują najczęściej.

Następnie przeprowadzamy badanie funkcjonalne. W zależności od zgłaszanych objawów możemy ocenić:

• ruchomość odcinka szyjnego kręgosłupa,
• reakcję objawów na określone ruchy i pozycje,
• funkcję stawów szyi,
• napięcie i bolesność mięśni karku, szyi, potylicy i obręczy barkowej,
• funkcjonowanie tkanek miękkich i powięzi,
• obszary mogące odtwarzać charakterystyczny dla pacjenta ból,
• funkcjonowanie stawów skroniowo-żuchwowych i mięśni żucia, jeżeli istnieją ku temu wskazania.

Dopiero na tej podstawie oceniamy, czy fizjoterapia może być odpowiednią formą postępowania i wyjaśniamy, nad czym możemy wspólnie pracować.

Jak leczymy bóle głowy za pomocą fizjoterapii?

Nie mamy jednego „zabiegu na ból głowy”. Terapia zależy od tego, co stwierdzimy podczas wywiadu i badania. Jeżeli znajdujemy ograniczenie ruchomości, nadmierną tkliwość tkanek, zaburzenia funkcji odcinka szyjnego lub inne elementy mogące mieć znaczenie dla objawów, dobieramy do nich odpowiednie metody.

1. Terapia manualna

W zależności od wskazań wykorzystujemy mobilizacje i inne techniki terapii manualnej odcinka szyjnego kręgosłupa.

Ich celem może być poprawa ruchomości i funkcji obszarów, które podczas badania wykazują zaburzenia i mają związek ze zgłaszanymi dolegliwościami.

Nie wykonujemy terapii manualnej według jednego schematu – zakres i rodzaj technik zawsze dostosowujemy do konkretnego pacjenta.

Pracujemy wtedy m.in. z mięśniami żucia, stawami skroniowo-żuchwowymi i tkankami w obrębie twarzy. W zależności od wyników badania możemy zastosować również techniki wewnątrzustne, które pozwalają precyzyjniej dotrzeć do wybranych mięśni i struktur związanych z funkcjonowaniem żuchwy. Uczymy również, jak rozpoznawać i ograniczać nawyki, które mogą zwiększać napięcie tego obszaru, takie jak długotrwałe żucie gumy czy utrzymywanie zębów w stałym kontakcie.

5. Ćwiczenia i autoterapia

Chcemy, aby efekt terapii nie kończył się wraz z wyjściem z gabinetu. Dlatego w zależności od problemu dobieramy ćwiczenia poprawiające ruchomość, siłę i kontrolę odcinka szyjnego oraz obręczy barkowej. Pokazujemy również proste formy autoterapii, które można bezpiecznie wykonywać samodzielnie. Rozmawiamy o aktywności fizycznej, regeneracji, śnie, sposobie organizacji pracy i innych czynnikach, które w konkretnym przypadku mogą mieć znaczenie dla występowania dolegliwości.

Dlaczego może boleć głowa?

Bóle głowy (łac. cephalgia) są jedną z najczęściej występujących dolegliwości neurologicznych. Szacuje się, że ponad 90% ludzi przynajmniej raz w życiu doświadcza bólu głowy, a około 50% ma do czynienia z jego nawracającą postacią. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznaje przewlekłe bóle głowy – szczególnie migreny – za jedną z głównych przyczyn niepełnosprawności na świecie. Bóle głowy mogą mieć charakter sporadyczny lub przewlekły, łagodny lub intensywny, a ich przyczyny bywają zróżnicowane – od niewinnego napięcia mięśniowego po poważne zaburzenia neurologiczne.

Patofizjologia bólów głowy

Mechanizmy powstawania bólu głowy są złożone i zależą od jego rodzaju. Mózg jako taki nie odczuwa bólu – wrażliwe na ból są natomiast struktury okołomózgowe:

• naczynia krwionośne (żyły i tętnice),
• opony mózgowo-rdzeniowe,
• nerwy czaszkowe (V, VII, X, XI),
• mięśnie głowy i szyi,
• zatoki przynosowe.

Czynniki prowadzące do powstawania bólu to m.in.:

• rozciąganie lub podrażnienie naczyń i opon,
• zmiany napięcia mięśniowego,
• zaburzenia neuroprzekaźników (np. serotoniny, CGRP),
• reakcje zapalne i neurogenne.

2. Ból głowy pochodzenia szyjnego (Cervicogenic Headache)

Ból głowy pochodzenia szyjnego ma zazwyczaj charakter jednostronny. Często rozpoczyna się w okolicy szyi lub potylicy, a następnie promieniuje w kierunku oka lub skroni. Może mu towarzyszyć ograniczenie ruchomości szyi, sztywność oraz uczucie „ciągnięcia”. Jego przyczyną mogą być dysfunkcje stawów odcinka szyjnego kręgosłupa, nadmierne napięcie mięśni podpotylicznych oraz przebyte urazy.

3. Migrena

Migrena charakteryzuje się najczęściej pulsującym, jednostronnym bólem głowy o średnim lub dużym nasileniu. Bólowi mogą towarzyszyć nudności, wymioty, nadwrażliwość na światło i dźwięki, a u części osób również aura, na przykład w postaci zaburzeń widzenia. Napad migreny może trwać od 4 do 72 godzin. Migrena częściej występuje u kobiet, a znaczenie w jej rozwoju mogą mieć predyspozycje genetyczne. Do czynników mogących wywoływać napady należą między innymi zmiany hormonalne, stres, niektóre pokarmy oraz zmiany pogody.

4. Klasterowy ból głowy (Cluster Headache)

Klasterowy ból głowy charakteryzuje się bardzo silnym, jednostronnym bólem, który najczęściej lokalizuje się w okolicy oczodołu. Bólowi mogą towarzyszyć łzawienie oka, przekrwienie spojówki oraz zatkanie nosa po stronie występowania bólu. Pojedynczy napad trwa zazwyczaj od 15 minut do 3 godzin, a bóle często pojawiają się seriami, określanymi jako klastry. Jest to rzadszy rodzaj bólu głowy, jednak cechuje się bardzo dużym nasileniem dolegliwości.